Expertisecentrum Zeldzame ontwikkelingsstoornissen

Kabuki syndroom

Wat is het Kabuki syndroom?

Kabuki syndroom is een zeldzame aandoening die zich kenmerkt door een scala aan symptomen. Zo vallen bij mensen met Kabuki syndroom de typische gelaatskenmerken op, zoals wijde oogspleten en boogvormige wenkbrauwen. Daarnaast is er vaak sprake van een milde tot matige verstandelijke beperking. Kabuki syndroom is zeldzaam met een geschatte incidentie van 1 op de 32.000 geboortes. Meer informatie vindt u op de website van het Erfocentrum

Oorzaak ontstaan Kabuki syndroom

Het Kabuki syndroom is een aangeboren aandoening. De oorzaak is een verandering in het erfelijk materiaal (mutatie). In 2010 werd ontdekt dat mutaties in het zogenaamde KMT2D-gen (voorheen ook wel het MLL2-gen genoemd) de belangrijkste oorzaak zijn voor het ontstaan van Kabuki syndroom. Het KMT2D-gen ligt op chromosoom nummer 12. Ongeveer 75% van de mensen met Kabuki syndroom heeft een mutatie in het KMT2D-gen

In 2012 werd ontdekt dat ook een mutatie in het KDM6A-gen Kabuki syndroom kan veroorzaken. Het KDM6A-gen ligt op het X-chromosoom. Niet alle personen met Kabuki syndroom hebben een mutatie in één van de twee genen die tot nu toe bekend zijn. Er zijn waarschijnlijk dus nog meer genen die een rol spelen. 

Spontane mutatie

Meestal komt Kabuki syndroom bij slechts één persoon in de familie voor. De mutatie in het gen is in de regel nieuw bij het kind ontstaan (en dus niet overgeërfd van vader of moeder). Een mutatie die spontaan of nieuw is ontstaan wordt een ‘de novo’ mutatie genoemd. Soms, vooral bij een mutatie in het KDM6A-gen, komt de aandoening wel bij meerdere familieleden voor.

Behandeling/Preventief management

Personen met het Kabuki syndroom hebben vaak meerdere specialisten nodig. Tijdens de verschillende stadia in hun leven is er behoefte aan goede begeleiding door verschillende specialisten die in een team samenwerken. 

Wetenschappelijk onderzoek

In het MUMC+ vindt veel onderwijs en wetenschappelijk onderzoek plaats. Momenteel lopen er drie onderzoeken op het gebied van het Kabuki syndroom.

De Groeihormoonstudie

In november 2012 is in het MUMC+ gestart met de Groeihormoonstudie bij kinderen met het Kabuki syndroom. Deze studie onderzoekt de effecten van behandeling met groeihormoon bij kinderen met het Kabuki syndroom. Het is bekend dat alle personen met Kabuki syndroom een kleinere lengte dan gemiddeld hebben. Een behandeling met groeihormoon zal naar verwachting de lengtegroei van kinderen met Kabuki syndroom verbeteren. Maar vooral wordt verwacht dat behandeling met groeihormoon een positieve invloed heeft op de spier-/vetbalans en de stofwisseling. 

Contactpersonen 'de Groeihormoonstudie':
mw. drs. D.A. Schott, kinderarts-endocrinoloog: 
da.schott@mumc.nl;
mw. prof. dr. C.T.R.M. Stumpel, klinisch geneticus: c.stumpel@mumc.nl;
onderzoeksstudenten: kabukisyndroom@gmail.com

Basaal genetisch onderzoek

Zoals bekend, wordt het Kabuki syndroom veroorzaakt door genen (stukjes erfelijkheidsmateriaal met een bepaalde functie) die betrokken zijn bij het aan- en uitschakelen van andere genen. Dit betekent dat een mutatie in een enkel gen, gevolgen heeft voor vele andere genen. Daardoor is een veranderde functie van deze genen te verwachten. Als de functie van een gen verandert, kan dit problemen opleveren in de ontwikkeling van een persoon. Een veranderde functie van een gen kan worden onderzocht in het zogenaamde mRNA (de code waarin de genen worden afgelezen, ook wel transcriptie genoemd). Afwijkingen in het mRNA zijn dan een maat voor afwijkingen van het aangetaste gen. Dit mRNA kan uit het bloed gehaald worden om te bestuderen. Er zijn meer syndromen die door een vergelijkbare afwijking worden veroorzaakt, waaronder het Kleefstra syndroom. In een samenwerkingsproject tussen Maastricht en Nijmegen willen wij nagaan of er bepaalde genen of groepen van genen in het bijzonder, verstoord zijn in de aanmaak van mRNA in Kabuki en in Kleefstra syndroom. Het vaststellen van dergelijk afwijkend mRNA zal ons helpen in het begrijpen van de processen die ontregeld zijn bij deze syndromen en wellicht een aangrijpingspunt vormen voor verder onderzoek naar behandeling. 

Genen en gedrag

Vanuit een samenwerking tussen de afdeling Klinische Genetica van het MUMC+, de afdeling Genetica van het Radboudumc en het Topklinisch centrum voor Neuropsychiatrie van het Vincent van Gogh is gestart met een onderzoek gericht op het in kaart brengen van het gedrag bij het Kabuki syndroom. Hiervoor zijn wij op zoek naar zoveel mogelijk kinderen en volwassenen met het Kabuki syndroom.

Contactpersoon 'Genen en gedrag':
mw. drs. L.C.M. van Dongen, psycholoog: 
lvandongen@vvgi.nl 

Netwerk Kabuki syndroom

Voor patiënten, familieleden en geïnteresseerden verwijzen wij naar de website van het Kabuki netwerk. Haar belangrijkste doelen zijn het verstrekken van informatie over het Kabuki syndroom en het bij elkaar brengen van families om ervaringen te kunnen uitwisselen.